Alles wat je moet weten over (extra vierge) OLIJFOLIE

Een mooie BBQ maaltijd zonder gebruik van olijfolie is bijna niet mogelijk. Maar ook tijdens veel andere bereidingen gebruik je olijfolie. Extra vierge olijfolie wordt vaak simpelweg “het vloeibare goud” genoemd en is een essentieel ingrediënt in de keuken van menig huishouden. Het wordt geprezen om zijn smaak, veelzijdigheid en gezondheidsvoordelen. Maar wat maakt deze olijfolie zo bijzonder? Nu we als Outdoor Cooking Experience Center zelf een mooie Italiaanse olijfolie verkopen (en gebruiken) duiken we in deze BBQ BLOG dieper in de wereld van (extra vierge) olijfolie en vertellen we je alles wat je moet weten.

Vierge versus Extra Vierge

Het verschil tussen vierge en extra vierge olijfolie zit voornamelijk in de kwaliteit, het productieproces en de chemische eigenschappen. Hier is een overzicht van de belangrijkste verschillen:

1. Zuurgraad
• Extra vierge olijfolie: Heeft een zeer lage zuurgraad, van maximaal 0,8%. Dit is een teken van hoge kwaliteit en minimale oxidatie tijdens de productie.
• Vierge olijfolie: Heeft een iets hogere zuurgraad, tussen 0,8% en 2%, wat wijst op een iets lagere kwaliteit in vergelijking met extra vierge.
2. Smaak en aroma
• Extra vierge: Heeft een perfecte smaak en geur, zonder defecten. Het profiel is fruitig, aromatisch en complex.
• Vierge: Kan kleine defecten in smaak of geur hebben en is doorgaans minder verfijnd.
3. Gebruik en toepassingen
• Extra vierge: Wordt vaak rauw gebruikt vanwege de volle smaak, bijvoorbeeld in salades, dips of als finishing touch.
• Vierge: Geschikt voor koken of bakken bij matige temperaturen, waar de smaak minder doorslaggevend is.

Productieproces

Beide soorten worden koud geperst, maar het verschil in kwaliteit kan ontstaan door de staat van de olijven, de snelheid van verwerking en hoe zorgvuldig het proces wordt uitgevoerd. Extra vierge olijfolie wordt gemaakt van de beste olijven en onder de meest optimale omstandigheden.

Geschiktheid voor koken

Hoewel extra vierge olijfolie op zowel lage als hoge temperaturen kan worden gebruikt, is vierge olijfolie vaak een betere (en meer betaalbare) keuze voor dagelijks koken omdat het minder delicaat is en de intense smaak niet altijd nodig is. Door de huidige manier van persen zitten er geen delen van de pit meer in de olie. Hierdoor kan deze huidige (extra vierge) olijfolie prima worden verhit en worden gebruikt tijdens warme bereidingen.

Wat is extra vierge olijfolie?

Extra vierge olijfolie is de hoogste kwaliteit olijfolie die je kunt kopen. Het wordt gemaakt van de eerste persing van olijven, zonder gebruik van warmte of chemische toevoegingen. Hierdoor behoudt de olie zijn natuurlijke smaak, geur en voedingsstoffen.
Om als “extra vierge” te worden geclassificeerd, moet de olie aan strikte eisen voldoen:
• Zuurgraad: Minder dan 0,8%.
• Smaak en geur: Geen defecten en een uitgesproken fruitig aroma.
• Productieproces: Koud geperst, waarbij de temperatuur tijdens de persing onder de 27°C blijft.

Is Extra Vierge olijfolie gezond?

Extra vierge olijfolie zit boordevol gezonde vetten, antioxidanten en vitamines. Hier zijn enkele van de belangrijkste voordelen:
• Hartgezondheid: De enkelvoudig onverzadigde vetten helpen het cholesterolgehalte te verbeteren en beschermen tegen hartziekten.
• Ontstekingsremmend: Polyfenolen in de olie werken ontstekingsremmend, wat goed is voor je algehele gezondheid.
• Antioxidanten: Vitamine E en andere antioxidanten helpen je lichaam te beschermen tegen vrije radicalen en celbeschadiging.
• Hersenfunctie: Regelmatig gebruik kan bijdragen aan het verminderen van de kans op neurodegeneratieve aandoeningen zoals Alzheimer.

Kort gezegd is extra vierge olijfolie van hogere kwaliteit dan vierge olijfolie. Het heeft een lagere zuurgraad, een betere smaak en aroma, en wordt als de beste keuze beschouwd voor gerechten waarbij de olie rauw wordt gebruikt. Vierge olijfolie is nog steeds een goede optie, maar wordt meer aanbevolen voor eenvoudig dagelijks gebruik, vooral bij koken of bakken.

Waarop letten bij het kopen van extra vierge olijfolie?

Niet alle olijfoliën zijn gelijk, en het kiezen van een kwalitatieve extra vierge olijfolie kan een uitdaging zijn. Let op het volgende:
1. Herkomst: Controleer het etiket op herkomst. Olijfolie uit een specifiek gebied (bijvoorbeeld Toscane of Kreta) heeft vaak een unieke smaak.
2. Verpakking: Kies liefst voor een blik of als alternatief een donkere fles, omdat licht de kwaliteit van de olie zal aantasten. Vermijd dus de doorzichtigebflessen!
3. Productiedatum: Olijfolie is vers het best. Koop geen olie die meer dan 18 maanden oud is.
4. Certificeringen: Labels zoals PDO (Protected Designation of Origin) garanderen kwaliteit en authenticiteit.

Hoe gebruik je extra vierge olijfolie?

Deze olie is ongelooflijk veelzijdig in de keuken:
• Rauw: Perfect voor salades, als dip voor brood of als finishing touch over gegrilde groenten.
• Koken: Hoewel sommige mensen denken dat extra vierge olijfolie niet geschikt is om mee te koken, is het prima te gebruiken op lage tot middelhoge temperaturen.
• Bakken: Gebruik liever een mildere olijfolie of een andere olie bij hoge temperaturen, zoals frituren.

Bewaren van olijfolie

Om de smaak en voedingswaarde van je olijfolie te behouden, bewaar je deze op een koele, donkere plek. Vermijd blootstelling aan lucht, licht en warmte. Een goed afgesloten blik in een keukenkastje is ideaal.

Smaak en combinaties

De smaak van extra vierge olijfolie kan variëren van mild en boterachtig tot pittig en peperig. Experimenteer met verschillende soorten om te ontdekken welke het beste bij jouw gerechten past. Bijvoorbeeld:
• Een fruitige olie past goed bij salades.
• Een pittige, grasachtige olie versterkt de smaak van gegrild vlees of vis.

Wat is de beste olijfolie ter wereld?

De beste extra vierge olijfolie komt niet per se uit één specifiek land, maar uit regio’s waar de olijventeelt een eeuwenlange traditie heeft en waar de klimatologische en geografische omstandigheden ideaal zijn. Hier zijn enkele van de meest gerenommeerde regio’s voor hoogwaardige extra vierge olijfolie:

1. Italië
Italië staat wereldwijd bekend om zijn olijfolie van topkwaliteit, vooral uit de volgende regio’s:
• Toscane: Bekend om zijn intense, groene olijfolie met een pittige en peperige smaak. Deze olie wordt vaak gemaakt van olijven zoals Frantoio, Leccino en Moraiolo.
• Puglia: Produceert bijna de helft van de Italiaanse olijfolie. De olijfolie uit deze regio is vaak fruitig en licht bitter.
• Umbrië: Hier vind je oliën met een uitgesproken grasachtige en kruidige smaak.
• Sicilië: Sicilië produceert olijfolie met complexe smaken, vaak fruitig en mild.

2. Spanje
Spanje is de grootste producent van olijfolie ter wereld en biedt een breed scala aan smaken:
• Andalusië: Vooral de provincie Jaén is beroemd. De olijfolie hier (zoals die gemaakt van de Picual-olijf) is vol van smaak, met een hoge concentratie antioxidanten.
• Catalonië: Hier komen mildere oliën vandaan, vaak gemaakt van Arbequina-olijven.
• Extremadura: Bekend om zijn uitgebalanceerde en aromatische oliën.

3. Griekenland
Griekenland produceert veel extra vierge olijfolie, en een groot deel daarvan is van uitzonderlijke kwaliteit:
• Kreta: De olie van Koroneiki-olijven, die veel op Kreta worden geteeld, is fruitig, aromatisch en mild bitter.
• Peloponnesos: Vooral bekend om de rijke en zachte oliën uit Kalamata.
• Eilanden: Zoals Lesbos en Rhodos, waar je oliën vindt met unieke smaakprofielen door de lokale olijfvariëteiten.

4. Portugal
Portugal wint aan populariteit met olijfolie uit de regio’s:
• Alentejo: Bekend om zachte, fruitige oliën met een nootachtige ondertoon.
• Douro-vallei: De rijke bodem en het microklimaat leveren complexe, hoogwaardige oliën.

5. Andere opkomende regio’s
Hoewel de traditionele mediterrane landen dominant zijn, produceren ook andere landen steeds vaker hoogwaardige extra vierge olijfolie, zoals:
• Frankrijk: Met name Provence, bekend om delicate en verfijnde oliën.
• Turkije: Met rijke oliën uit regio’s zoals Ayvalık.
• Californië (VS): Producenten experimenteren hier met Europese olijfsoorten om premium oliën te maken.

Hoe kies je de beste olijfolie?
De “beste” extra vierge olijfolie hangt ook af van persoonlijke smaak. Italiaanse olie is vaak krachtig en kruidig, terwijl Griekse olie subtiel en fruitig kan zijn. Het is de moeite waard om verschillende regio’s te verkennen en te proeven. Let ook op kwaliteitskeurmerken zoals PDO (Protected Designation of Origin) of PGI (Protected Geographical Indication), die de herkomst en authenticiteit waarborgen.

Wil je een echte smaakbeleving? Ga voor olijfolie uit kleine, ambachtelijke producties uit een van deze regio’s, want die worden vaak met extra zorg en aandacht gemaakt.

Onze olijfolie

Sinds kort in ons assortiment Italiaanse olijfolie uit Corinaldo, Le Marche, de Di Lorenzetto Olijfolie (blik 500 ml). Een mooie, volle olijfolie. Fruitig, met duidelijke tonen van artisjok en amandel. Een lekker pepertje in de afdronk. Een medium tot robuuste olijfolie die goed past bij alle soorten vlees- en stevige vis van de grill. Met makkelijke schenktuit om goed te kunnen doseren. Mooi verpakt in een blik, waardoor er geen licht bij de olijfolie kan komen.

Een explosie van smaken
Di Lorenzetto wordt volledig lokaal geproduceerd en dat proef je. Elke olijf komt uit eigen olijfgaarden in Corinaldo, Le Marche. De olijfolie is een blend van drie verschillende soorten olijven: leccino, frantoio en raggia. Ieder met hun eigen typische smaak.

Smaakintensiteit
Verwacht een smaakexplosie van fruitige tonen, een perfecte balans tussen bitter en een subtiele hint van peper. Qua smaakintensiteit bevindt Di Lorenzetto zich tussen een medio olijfolie en een robusto. Daarmee heeft het een toegankelijk smaakpalet dat geschikt is voor iedere olijfolie liefhebber. Niet overheersend maar wél uitgesproken. Door de uitgebalanceerde smaak kun je deze olijfolie op heel veel manieren gebruiken, van vis, vlees en groenten tot zoete desserts.

Zuiverheid voorop
Bij Di Lorenzetto wordt niets aan het toeval overgelaten. De olijfbomen worden het hele jaar door optimaal verzorgd. De olijven worden op biologisch verantwoorde wijze geteeld. Als de olijven oogstrijp zijn, worden ze met de hand geplukt, op een zorgvuldige wijze verzameld en binnen 6 uur na de oogst geperst bij een professioneel hoogwaardige en hygiënische perserij. Hiermee wordt maximaal aan alle kwaliteitsnormen voldaan. De olijfolie is vanzelfsprekend puur en geproduceerd zonder toevoegingen van geur-, kleur- en smaakstoffen.

Di Lorenzetto is gecertificeerd als extra vergine olijfolie. Extra vergine olijfolie moet 100% afkomstig zijn van gezonde olijven vanuit de eerste persing en met de juiste en schoonste apparatuur worden geperst. De zuurtegraad mag nooit hoger zijn dan 0,8 gram per 100 gram olie. De zuurtegraad zegt overigens niets over smaak maar alles over kwaliteit.

Drie soorten als basis voor smaak
In de olijfgaard van Di Lorenzetto groeien drie soorten bomen: leccino, frantoio en raggia. Ze worden op het meest ideale moment geoogst zodat de geur en smaak van de olijfsoorten het best tot hun recht komen.
• Frantoio en Raggia: deze olijfsoorten van dezelfde familie geven de ‘bite’ aan onze olijfolie. De smaak van verse amandel en de tonen van artisjok zorgen voor het bittertje op de tong en het pepertje in de keel.
• Leccino: deze olijfsoort staat bekend om de milde ‘zoete’ tonen. Toevoeging van de leccino olijf maakt onze olijfolie zacht en toegankelijk.

Di Lorenzetto olijfolie wordt ook gebruikt tijdens onze BBQ workshops. Zin om aan een leuke BBQ workshop deel te nemen. Het volledige aanbod inclusief agenda en beschikbare plaatsen vind je HIER.

12 dingen die je wellicht (nog) niet wist over olijfolie

Olijfolie heeft een rijke geschiedenis en veel interessante eigenschappen die vaak onbekend zijn. Hier zijn enkele verrassende feiten over olijfolie:

1. Olijfolie was vroeger een valuta
In het oude Griekenland en Rome werd olijfolie zo hoog gewaardeerd dat het als betaalmiddel werd gebruikt. Atleten in de Olympische Spelen kregen soms amforen gevuld met olijfolie als prijs, wat destijds een enorm waardevol bezit was.

2. Oude olijfbomen produceren nog steeds olie
Sommige olijfbomen zijn meer dan 2000 jaar oud en produceren nog steeds olijven. Een beroemde boom op Kreta, bekend als de “Olive Tree of Vouves,” is naar schatting 3000 tot 4000 jaar oud. De olijfolie die deze bomen produceren, wordt vaak als een zeldzaamheid beschouwd.

3. Olijfolie werd als lampolie gebruikt
Voordat er elektriciteit was, werd olijfolie vaak gebruikt als brandstof voor olielampen. Het brandt helder en produceert weinig rook, waardoor het een populaire keuze was in huizen, tempels en vuurtorens.

4. Niet alle ‘extra vierge olijfolie’ is echt
De olijfolie-industrie heeft te maken met fraude. Sommige producten die als “extra vierge” worden verkocht, zijn eigenlijk gemengde oliën of van lagere kwaliteit. Controleer altijd de herkomst en kies voor olijfolie met certificeringen zoals PDO of PGI.

5. Olijfolie is een natuurlijke schoonheidsbehandeling
In de oudheid gebruikten mensen olijfolie niet alleen om te koken, maar ook als schoonheidsmiddel. Het werd toegepast als huidverzachter, haarmasker en zelfs als make-up verwijderaar. Cleopatra stond bekend om haar gebruik van olijfolie in haar schoonheidsrituelen.

6. De kleur zegt weinig over de kwaliteit
Veel mensen denken dat de kleur van olijfolie bepalend is voor de kwaliteit, maar dat is een misvatting. Groene olijfolie is vaak bitterder en peperiger, terwijl goudgele olijfolie milder is. Beide kunnen van uitstekende kwaliteit zijn; het hangt vooral af van de olijfsoort en het oogsttijdstip.

7. Olijfolie kan bevriezen
Bij temperaturen onder ongeveer 7°C stolt olijfolie en vormen zich witte klontjes. Dit is normaal en een teken dat het natuurlijke vetten bevat. Laat de olie op kamertemperatuur komen, en het wordt weer vloeibaar zonder kwaliteitsverlies.

8. Olijfolie is een natuurlijk conserveermiddel
Door zijn antioxidanten en antibacteriële eigenschappen wordt olijfolie al eeuwenlang gebruikt om voedsel te conserveren. Denk aan ingelegde groenten of kaas in olie. De olie voorkomt bederf door lucht en bacteriën buiten te houden.

9. Olijven worden niet met de hand gepakt om de kwaliteit te bepalen
Het oogsttijdstip heeft invloed op de smaak en kwaliteit. Vroege oogst geeft een intense, bittere smaak, terwijl late oogst zachtere, mildere oliën oplevert. Dit speelt een grotere rol dan de handmatige selectie van olijven.

10. Het effect van terroir op olijfolie
Net als bij wijn wordt de smaak van olijfolie sterk beïnvloed door de bodem, het klimaat en de hoogte waarop de olijven groeien. Zelfs olijfbomen in dezelfde regio kunnen verschillende smaken opleveren, afhankelijk van hun locatie en omstandigheden.

11. Olijfolie kan ‘ademen’
Als je olijfolie niet goed afsluit, kan zuurstof doordringen en oxidatie veroorzaken. Dit maakt de olie ranzig. Daarom is het belangrijk om olijfolie in een goed afgesloten, blik of donkere fles te bewaren.

12. Je kunt olijfolie proeven zoals wijn
Er zijn speciale proeverijen voor olijfolie, waarbij kenners de geur, smaak en textuur beoordelen. Dit proces heet oleologie. Net als bij wijn worden termen als “peperig,” “fruitig,” en “bitter” gebruikt om smaken te beschrijven.

Olijfolie is meer dan een ingrediënt; het is een product met een rijke geschiedenis, diverse toepassingen en een unieke charme. Of je het nu gebruikt in de keuken, voor schoonheidsdoeleinden of als onderdeel van een eeuwenoud ritueel, olijfolie blijft ons verbazen!

Conclusie

Extra vierge olijfolie is een investering in smaak en gezondheid. Door te letten op kwaliteit en herkomst kun je optimaal genieten van dit veelzijdige ingrediënt. Of je nu een salade opfleurt of een stukje brood dipt, met een goede extra vierge olijfolie geef je je gerechten net dat beetje extra. Dompel je keuken onder in de pure smaken van de mediterrane zon en ontdek hoe extra vierge olijfolie je culinaire creativiteit naar een hoger niveau tilt!

Hier wil ik meer over weten!